Krallığın sınırları içindeki yerleşim alanlarında ortaya çıkarılan kaleler çeşitli plan ve büyüklüktedirler. Kaleler yöneticinin korunması için askeri bir üs, tehlike anlarında halkın sığınacağı ve savunmaya geçeceği genellikle tepelerde yer alan ve etrafı kalın yüksek surlarla çevrili bir yapılar topluluğudur. Kaleler bulunduğu arazinin jeolojik yapısına bağlı olarak genelde tepelere inşa edilirlerdi. Kaleler korunması gerekli yerlere göre de değişiklik gösterir; özellikle maden ocakları yakınlarına yapılanlar veya ticaret yolunun kenarındakiler düz arazide de olabilirler. Su kaynağına veya yazın kurumayan bir akarsuya yakın alanlar seçilirdi. Su ihtiyaçalrını gidermek için tepeden suya inen kısa yol merdivenleri yapılırdı; Tercan Ğirinli Kale, Mercan Çadırkaya Pekeriç, Diyadin Toklucak vb. kalelerde kullanılmıştır. Van Kalesinde de bin merdivenler bu amaca yöneliktir. Kale içindeki yapıların planlarında benzerlik yoktur, arazinin durumuna göre geliştirmişlerdir. Tepe kalenin etrafı kalın surlarla çevrilmiştir; Altıntepe kalesinde çift sur kullanılmıştır. Surlar ya tepenin üstüne yakın yere yapılır ya da eteğine yakın yere yapılırdı. Bazen her ikisi de kullanılmıştır. Bölgeyi yöneten Bey’in oturduğu Kalelerin içinde saray ve yönetim odaları, mutfak, varsa tapınak, depo binası, v.b. gibi ihtiyaç için mekanlar yapılırdı. Halk tepenin eteğindeki düz veya yamaç arazide otururdu. Evlerin etrafı da bir surla çevrilebilirdi Yukarı Anzaf Kalesi ve Karmir-Blur’da olduğu gibi. Askeri amaç için yapılmış olanlar daha küçük ve askerlerin ihtiyaçlarını karşılamak için mekanlar yer alırdı.

Kazısı yapılan önemli Kaleler:

1-Tuşpa /Van Kalesi - Van

2-Sardurhinili /Çavuştepe - Van

3-Aşağı ve Yukarı Anzaf Kaleleri - Van

4-Yonca Tepe - Van

5-Rusa-i uru.tur Eiduru- Ayanis - Van

6-Anzavurtepe Kalesi –Patnos, Ağrı

7-Altıntepe – Erzincan

8-Kef Kalesi – Adilcevaz-Bitlis

9-Kayalıdere-Varto-Muş

10-Bastam Kalesi – İran

11-Teişebaini / Karmir Blur-Ermenistan

12-Argiştihinili /Arin-Berd -Ermenistan